Sudbury school

Dinsdagavond ben ik naar een info-avond geweest over een nieuwe school die in september van start gaat in Gent.
Het is een Sudbury-school waarvan het principe indruist tegen élke soort van onderwijsmethode die wij hier in België gewoon zijn. Er wordt namelijk helemaal niet onderwezen an sich; er is enkel en alleen maar begeleiding. Er zijn dus geen onderwijzers aanwezig, maar ongeveer per 7 kinderen is er een staflid aanwezig die de kinderen begeleidt in hun leerproces.
De school wordt enerzijds ondernemend en anderzijds democratisch genoemd.
Het ondernemen wordt gestimuleerd door bij het leren van het kind zelf uit te gaan. De kinderen, die allemaal van 4 tot 18 jaar samen zitten, leren zichzelf allerlei vaardigheden aan op het moment dat ze er zelf klaar voor zijn. Het kan dus gebeuren dat een kind van 5 jaar al zin heeft om te leren lezen en dit op een spontane manier zichzelf aanleert, maar het kan evengoed gebeuren dat een kind op 9 jaar nog steeds niet leest omdat het tot dan toe de noodzaak ervan nog niet heeft ingezien of simpelweg nog niet klaar is om het te kunnen. Er is geen leerplan, er zijn geen eindtermen, er is geen methode, er zijn geen vaste vakken. De motivatie om iets onder de knie te krijgen, komt geheel en al uit de eigen motivatie van het kind die bijgevolg zéér intrinsiek is; de motivatie wordt niet opgelegd van buitenaf noch via beloning of bestraffing. Een kind hoeft er niet te voldoen aan verwachtingen van ouders, leerkrachten en omgeving. Op deze manier leert een kind eerst en vooral zichzelf terug kennen en leert het zichzelf iets aan in een veel kortere tijdspanne dan het ooit zou geleerd hebben op een klassieke school. Als voorbeeld wordt gegeven dat indien een 17-jarige student beseft dat hij een ingangsexamen zal moeten doen om geneeskunde te gaan studeren, dat hij dan deze algemene vakken in een jaar tijd i.p.v. 3 jaar bv. geheel op zichzelf studeert, zeer gemotiveerd om dit te behalen. Of indien een 15-jarige in de vakantie naar Frankrijk is gegaan, dat hij dan in een blitztempo de lessen Frans doorloopt om toch maar te kunnen communiceren met het vakantieliefje dat hij er heeft leren kennen. Praktisch gezien komt het erop neer dat een kind op een bepaald moment een bepaalde interesse heeft en hierover veel meer wenst te weten te komen, dat er dan alleen, samen met de begeleider of met een andere student gezocht wordt naar die informatie, hetzij op het internet, hetzij in de eigen bibliotheek of die van de stad. Indien nodig wordt er een specialist ter zake erbij gehaald die dan zeer ver doorgedreven informatie kan doorgeven. En de kinderen slorpen het op, net omdat ze er zelf in geïnteresseerd zijn.
De school heeft ook een democratische structuur. Eerst en vooral moet er gezegd dat de school geen chaos nastreeft. Integendeel, er zijn heel veel regels die allemaal neergeschreven zijn in een schoolreglement. Deze regels zijn dus niet onderhuids aanwezig, niet onuitgesproken waardoor de ene keer iemand wel gestraft wordt en op een ander moment niet. De regels liggen vast waardoor iedereen weet wat er van hem verwacht wordt en hoe hij zich moet gedragen op school. Het democratisch luik bestaat er dan in dat er van deze regels wel kan afgeweken worden, maar dat dit besproken wordt op een wekelijkse vergadering waarbij iedereen, zowel studenten als stafleden, aanwezig kunnen zijn en iedereen, dus ook de studenten, alle één stem hebben. Zo leren de kinderen argumenten te zoeken voor het veranderen van die regel of andersom argumenten bekijken waarom de regel eerder kan behouden blijven. Elke partij komt aan het woord, waarbij ze ook leren respect opbrengen voor andermans overtuiging en nadien komt het stemmen en wordt de regel aangepast in het reglement of juist niet. Ook indien iemand een regel overtreedt, kan er een klacht worden ingediend en wordt deze klacht in een soort van rechtbank besproken en wordt er bekeken wat er als straf kan worden opgelegd.
Gevolg van dit alles is dat de studenten op 17 à 18-jarige leeftijd heel mondig zijn, heel gemotiveerd zijn om hun verdere studies aan te vatten, zéér goed weten wat ze zélf willen, zeer geëngageerd en, in Amerika althans, zijn ze gegeerd bij de universiteiten omwille van deze eigenschappen. Het nadeel hier in België is dan weer dat dit systeem niet gesubsidieerd is, waardoor ze buitenkomen zonder diploma van middelbaar onderwijs. Het schijnt dan wel dat de studenten de professor van het vakgebied waarin ze willen verder studeren, meestal persoonlijk gaan aanspreken en hierna omwille van hun vasthoudendheid, gedrevenheid en welbespraaktheid worden aangenomen zonder aan de administratieve vereisten van diploma te voldoen. In geval het niet lukt, kan er wel in het laatste jaar examen worden afgelegd bij de examencommissie (zoals studenten die thuis onderwijs volgen ook moeten doen) zodat uiteindelijk toch de nodige papieren kunnen voorgelegd worden.
H O M E